ΑΣΤΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Η παρούσα μονογραφία είναι η αναπαράσταση όψεων της Αθήνας κατά την περίοδο 1880-1896 στο λογοτεχνικό και στο δημοσιογραφικό έργο του Μιχαήλ Μητσάκη. Είναι μια πρόταση για τη μελέτη της αστικής λαογραφίας, με <<σημεία αναφοράς>> λογοτεχνικά κείμενα, τις <<κειμενικές>> (αλλιώς) <<αναπαραστάσεις>> της πόλης. Ο λογοτέχνης, δημοσιογράφος, flaneur, <<χρονογράφος του άστεως>>, Μιχαήλ Μητσάκης, κάνει αστική ηθογραφία, αστική ανθρωπολογία-λαογραφία, με μια ιδιότυπη <<επιτόπια παρατήρηση>>. Στην αναπαριστώμενη Αθήνα εμφανίζονται πάμπολλες <<νεωτερικές>> μορφές, σε πεδία όπως ταυτότητες, συλλογικότητα, ψυχαγωγία, διασκέδαση, μουσική, κοινωνικότητα, αξίες, μορφές ελέγχου, κοινωνικές σχέσεις, μορφές κοινωνικού αποκλεισμού, ετερότητα, πολιτισμικά ήθη, κλπ. Ο οξυδερκής των πραγμάτων παρατηρητής Μιχαήλ Μητσάκης εμφαίνει στη νοηματοδότηση της <<μεταιχμιακής>> κατάστασης της πόλης. Οι αφηγηματικές και δημοσιογραφικές εγγραφές του αντιπροσωπεύουν κατ' ουσίαν τις επιλεκτικές αντιδράσεις του κατά των επείσακτων (ψευδο)νεωτερισμών, που εξοβελίζουν τις αξίες, τα ήθη και τις άλλες <<βασικές αρχές>> ενός ελληνικού, <<πατριαρχικού>> στην οργάνωσή του, τρόπου ζωής.