ΕΥΡΥΓΩΝΙΑ

Στα δοκίμια αυτού του τόμου επισημαίνονται και κρίνονταιλογοτεχνικά φαινόμενα και έργα, από την έναρξη ως τη λήξη τουαιώνα. Ο συνδυασμός και η διάταξή τους μαρτυρεί τα ιδιαίτερακριτήρια επιλογής τους. Είναι καταρχήν, με την πιο ευρείαέννοια, η ποιητικότητα ως αισθητισμός (Επισκοπόπουλος),ιδανισμός (Σολωμός), μυητικότητα (Σικελιανός), λογική καιεκφραστική υπερβασία της πρωτοπορίας (ο υπερρεαλισμός και ημεταπολεμική του περιπέτεια) και άλλες εκδοχές μοντερνισμού(από τον Σεφέρη ως τον Πεντζίκη). Είναι επίσης η συγκριτικήδιάστασή τους, δηλαδή η δυνατότητα αντιθετικού ή διαλεκτικούσυσχετισμού τους με άλλα έργα και φαινόμενα (Παλαμάς-Καβάφης,Φιλύρας-Καρυωτάκης, η πεζογραφία του αισθητισμού ή τουκοινωνικού ρεαλισμού). Είναι τέλος η μεταμορφωτική δυναμικήενός κειμένου, δηλαδή η ιδιότητα να αναιρεί ή να αναιρείται,υπερβαίνοντας τα παραδεδομένα είδη, όπως λ.χ. σημειώνεται στοπέρασμα από τα μέτρα της παράδοσης στα "μετρήματα" τουελεύθερου στίχου (μέσα από τα πρώτα δείγματα ετερόκλητηςελευθερόστιχης γραφής: του Σεφέρη και του Εμπειρίκου) καιπροπάντων όπου ανιχνεύεται στη λανθάνουσα συνάντησημικροιστορίας και λογοτεχνίας (μέσα από τις τεχνικές,ενδεικτικά, κάποιων φορέων της μεταπολεμικής πεζογραφίας). Αυτήείναι και έτσι αποτυπώνει κάποια λογοτεχνικά φαινόμενα τουαιώνα που μας πέρασε η οπτική αυτών των δοκιμίων. Με μιαεξακτίνωση επιφανείας του φακού τους στα "πεδία βάθους" τωνκειμένων και από εκεί και ο χαρακτηρισμός του τόμου Ευρυγώνια.