ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΛΛΙΩΣ

Πολλά από αυτά που καταλογίζονται στον Ζαχαριάδη είναι σε μεγάλο βαθμό αληθινά. Υπήρξε αντιφατικός και απρόβλεπτος, τυχοδιώκτης και ισχυρογνώμων. Εκμηδένισε τη δυνατότητα κριτικής σκέψης μέσα στο Κόμμα και κυνήγησε ανελέητα τους διαφωνούντες, κατασυκοφαντώντας τους και εξοντώνοντας όσους μπορούσε προσωπικά. Οδήγησε το ελληνικό αριστερό κίνημα σε μια συντριπτική ήττα, την οποία ο ίδιος δεν παραδέχτηκε ποτέ. Αντίθετα χαρακτήρισε τη γραμμή του "βασικά σωστή", ρίχνοντας τις ευθύνες πότε στον Σιάντο, πότε στον Τίτο, πότε στον Βαφειάδη και πότε στον Παρτσαλίδη.Από την άλλη πλευρά όμως, ο Ζαχαριάδης, άνθρωπος ιδιαίτερων ηγετικών ικανοτήτων, ανέδειξε πολιτικά χαρακτηριστικά που ήταν μοναδικά στην ιστορία του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος. Δικαιούμαστε να υποθέσουμε ότι, αν η Ελλάδα είχε αποφύγει τον Εμφύλιο, και αν είχαν δοθεί στη "Θεωρία των Δύο Πόλων" τα περιθώρια να υλοποιηθεί, ο Ζαχαριάδης θα είχε μείνει στην ιστορία ως ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο: ένας πρωτοπόρος μεταρρυθμιστής του κομμουνιστικού κινήματος, με εμβέλεια αντίστοιχη αυτής του προσωπικού του φίλου Παλμίρο Τολιάτι. Η εικόνα αυτή δεν συμβαδίζει σε καμία περίπτωση με την εικόνα της σταλινικής καρικατούρας, με την οποία τελικά συνδέθηκε ο αρχηγός του ΚΚΕ.