Ο μέγας θεός Παν

Ο Παν, μορφή που συνδυάζει χαρακτηριστικά ανθρώπου και τράγου,είναι από τις λίγες θεότητες της κλασικής αρχαιότητας πουδιατήρησαν ως τις μέρες μας ξεχωριστή θέση στη φαντασίασυγγραφέων και εικαστικών καλλιτεχνών. Στην 29η διάλεξη στημνήμη του Walter eurath, ο Sir Joh Boardma, επιφανής λόγιοςκαι μελετητής της κλασικής αρχαιότητας, περιγράφει πώς ο Πάν -αγροτική, αρχικά, θεότητα συνδεδεμένη με τους ποιμένες τηςνότιας Ελλάδας - και ο αυλός του επιβίωσαν σε μεταγενέστερεςπεριόδους. Ως προσωποποίηση των ηθών της υπαίθρου, ως δαιμονικήμορφή ή σε συσχετισμό με τις υπερβολές των βακχικών οργίων, οΠαν έκανε αισθητή την παρουσία του στη λογοτεχνία και στιςπλαστικές τέχνες της αρχαιότητας, του Μεσαίωνα, αλλά και τηςΑναγέννησης και των αιώνων που την ακολούθησαν. Πιο πρόσφατα,τον 19ο και τον 20ό αιώνα, ενέπνευσε ρομαντικούς καλλιτέχνεςκαι συγγραφείς, λειτουργώντας - εκτός των άλλων - και ως μέσονγια επίκαιρες διακωμωδήσεις και γελειογραφίες. Εστω κι αν ταιδεώδη που ενσάρκωνε ο Παν για τους αρχαίους Ελληνες και τουςΡωμαίους ανήκουν σήμερα οριστικά στην αρμοδιότητα της Ιστορίας,η εικόνα στην οποία παραδοσιακά παρέπεμπε το όνομα του παραμένειπάντοτε ζωντανή.