ΤΟ ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ Ε

Μαζί με τα περίφημα γνωμικά "ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ""ΓΝΩΘΙ Σ' ΑΥΤΟΝ""ΕΓΓΥΑ ΠΑΡΑ Δ' ΑΤΑ"στον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς ήταν χαραγμένο -και μάλιστα σε περίοπτη θέση-και ένα άλλο σύμβολο, το "Ε". Το σύμβολο αυτό, τράβηξε την προσοχή πολλών μελετητών, οι οποίοι προσπάθησαν να εξηγήσουν τη σημασία του.Ο πρώτος που ασχολήθηκε με τον αποσυμβολισμό του "Ε" είναι ο Πλούταρχος, ο οποίος ήταν και αρχιερέας του ναού, πράγμα που σημαίνει πως ήταν μυημένος στα Μυστήρια και γνώριζε τους συμβολισμούς τους.Ο Πλούταρχος κωλυόμενος από την υποχρεωτική σιγή, αφήνει τους συμποσιαστές να πουν τις απόψεις τους και βάζει τον δάσκαλο του Αμώνιο να δώσει τη σωστή απάντηση: Το "Ε" είναι η τέλεια προσαγόρευση και προσφώνηση προς τον Θεό.Ο κάθε προσκυνητής, που έρχεται στο μαντείο, γίνεται δεκτός από τον Θεό, με τη φράση "γνώθι, σ' αυτόν" αντί του "χαίρε". Και ο προσκυνητής απαντάει: "ΕΙ" δηλαδή είσαι ή "συ ο Θεός" αλλά συνάμα και "συ ει εν" δηλαδή, εσύ είσαι ο ένας, ο μοναδικός Θεός.Στα νεώτερα χρόνια, στον ελληνικό χώρο, σημειώθηκαν αξιόλογες προσπάθειες από τον Στεφ. Καραθεοδωρή και τον ακαδημαϊκό Μιχ. Στασινόπουλο, ο οποίος με ανακοίνωσή του στην Ακαδημία Αθηνών έφερε το θέμα στην επικαιρότητα.