Η ποικιλία και ο πλούτος των πληροφοριών που μας παρέχουν οι πηγές της παρούσας συλλογής εμπλουτίζουν το πεδίο έρευνας με νέα στοιχεία και πληροφορίες για επίκαιρα και εν πολλοίς ανεξερεύνητα ιστορικά ζητήματα που περιμένουν απάντηση. Το βασικότερο ίσως είναι η στάση του Πατριαρχείου απέναντι στην εθνική πολιτική του ελληνικού κράτους στη Μακεδονία ή, διαφορετικά διατυπωμένο, ως πότε το Πατριαρχείο υπηρέτησε το οικουμενικό ιδεώδες και αντιστάθηκε στον εθνικισμό;