Brainfood

Το έργο του Πλάτωνα (427-347 π.Χ.) είναι γραμμένο σχεδόν εξ ολοκλήρου σε διαλογική μορφή. Η παράδοση αποδίδει στον κορυφαίο Αθηναίο φιλόσοφο 36 διαλόγους, αν και οι φιλόλογοι έχουν αμφισβητήσει τη γνησιότητα ορισμένων από αυτούς. Όλοι οι διάλογοι ακολουθούν ένα συγκεκριμένο δομικό σχήμα: ένα ή περισσότερα πρόσωπα, συνήθως επιφανείς πολίτες της εποχής, συνομιλούν με τον Σωκράτη πάνω σε ένα καθορισμένο θέμα. Τα πρόσωπα αυτά βρίσκονται συνήθως σε πλάνη και, μέσα από τη διαλογική συζήτηση, ο Σωκράτης, εφαρμόζοντας τη λεγόμενη "μαιευτική μέθοδο", κατορθώνει να αποδείξει την αλήθεια. Η σκηνοθεσία των διαλόγων, η ενδελεχής ανάλυση των χαρακτήρων και το δραματικό τους ύφος ανέδειξαν τον Πλάτωνα όχι μόνο σε διαπρεπή στοχαστή, αλλά και σε σπουδαίο συγγραφέα, ο οποίος διατύπωσε σημαντικές έννοιες της δυτικής φιλοσοφικής σκέψης, τόσο στο επίπεδο της θεωρίας όσο και σε εκείνο της κοινωνικής πρακτικής, μέσα από συναρπαστικές λογοτεχνικές σελίδες. Η "Πολιτεία" γράφτηκε στις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα (περίπου το 380 π.Χ.) και ανήκει στην κατηγορία των λεγόμενων απορητικών διαλόγων. Οι διάλογοι αυτοί, που είναι εκτενέστεροι σε σύγκριση με τους υπόλοιπους, θέτουν συνήθως ένα πρόβλημα ηθικής φιλοσοφίας για το οποίο οι συνομιλητές προτείνουν διαδοχικά κάποιες λύσεις, που όμως ελέγχονται ως μη έγκυρες και στην ουσία καταλήγουν στην ανυπαρξία λύσης. Σκοπός των διαλόγων αυτών είναι να αντιληφθεί ο αναγνώστης την άγνοια που πιθανότατα έχει πάνω σε κάποια πολύ σοβαρά ζητήματα, και μέσα από αυτή τη συνειδητοποίηση να κάνει το πρώτο βήμα προς την πραγματική γνώση.

Συμπόσιο. Ένα από τα πιο σπουδαία έργα του Πλάτωνα, έχει χαρακτηριστεί ως το πιο ολοκληρωμένο δοξαστικό του έρωτα. Η ιστορία εκτυλίσσεται στο σπίτι του νεαρού ποιητή Αγάθωνα, ο οποίος μόλις έχει κερδίσει στους τραγικούς αγώνες με την πρώτη του τραγωδία. Εκεί παρευρίσκονται εκλεκτά μέλη της αθηναϊκής κοινωνίας. Τα πρόσωπα του διαλόγου, εκτός από τον Σωκράτη, είναι ο Αγάθων, ο Φαίδρος, ο Παυσανίας, ο Ερυξίμαχος, ο Αριστοφάνης και ο Αλκιβιάδης, που καταφτάνει στο τέλος. Οι συμποσιαστές βρίσκονται σε μια ευχάριστη και χαλαρή διάθεση και από φασίζουν να εγκωμιάσουν τον έρωτα.. Έτσι παίρνουν ένας ένας το λόγο πλέκοντας το εγκώμιο του έρωτα. Καθένας από τους λόγους χαρακτηρίζει και αυτόν που τον εκφωνεί ενώ συγχρόνως δίνει νέα οπτική στο θέμα. Τελευταίος μιλά ο Σωκράτης με το λόγο του να αποτελεί τον πυρήνα του Συμποσίου. Αφηγείται μια συζήτηση που είχε με μια σοφή ιέρεια, τη Διοτίμα από τη Μαντίνεια. Αυτή υποστηρίζει ότι ο έρωτας αναζητεί το κάλλος και αφού και το αγαθό είναι ωραίο, αναζητεί και το αγαθόν. Γι αυτό ωστόσο δεν είναι ούτε αισχρός ούτε κακός, αλλά δαίμονας, ένα πνεύμα που ζει μεταξύ θεών και θνητών και βρίσκεται ανάμεσα στο καλό και στο αισχρό (άσχημο), το αγαθό και το κακό. [...] Φαίδρος. Το έργο αυτό σχετίζεται με το Συμπόσιο τόσο θεματολογικά, αφού θέμα συζήτησης είναι ξανά ο έρωτας και η ομορφιά, όσο και ως προς το γεγονός ότι στο λόγο των ρητόρων αντιπαραβάλλεται η διαλεκτική του Σωκράτη. Ο Πλάτωνας κατορθώνει να συνδυάσει το θέμα αυτό με μια εξέταση της ψυχολογίας του έρωτα, καταλήγοντας να περιγράψει με τη βοήθεια του μύθου και της αλληγορίας τις ιδέες ως αντικείμενα υπερβατικής συγκίνησης και, στην πραγματικότητα, μυστικής θέασης.

Λυσιστράτη: H κωμωδία αυτή του Αριστοφάνη, που γράφτηκε και διδάχθηκε το 411 π.Χ., θεωρείται ως ένα από τα αρχαιότερα και χαρακτηριστικότερα αντιπολεμικά έργα. Κεντρικό της θέμα η ερωτική απεργία που κήρυξαν οι γυναίκες της Αθήνας, με επικεφαλής τη Λυσιστράτη και με τη συνδρομή γυναικών από άλλες ελληνικές πόλεις, έχοντας ως στόχο να υποχρεώσουν τους άντρες τους να σταματήσουν τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, έναν στόχο που τελικώς επιτυγχάνουν ύστερα από μια σειρά ευτράπελων και κωμικών επεισοδίων. Εκκλησιάζουσαι: Οι Εκκλησιάζουσαι είναι μια ακόμα πολιτική κωμωδία-σάτιρα, από τις χαρακτηριστικές του Αριστοφάνη, όπου πρωταγωνιστούν οι γυναίκες. Εδώ η δυναμική και πανούργα Πραξαγόρα είναι εκείνη που θα αναλάβει τα ηνία της γυναικείας εξέγερσης, με στόχο όχι την επαναφορά στην προηγούμενη κατάσταση, όπως στη Λυσιστράτη, αλλά τον ριζικό μετασχηματισμό της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Μεταμφιεσμένες σε άντρες, η Πραξαγόρα και οι ακόλουθοί της καταλαμβάνουν την Εκκλησία (Συνέλευση) του Δήμου, όπου κανονικά οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα ψήφου, και ψηφίζουν νόμο σύμφωνα με τον οποίο η εξουσία περνά στα χέρια των γυναικών, που επιβάλλουν την περιουσιακή και ερωτική κοινοκτημοσύνη. Ο Αριστοφάνης έγραψε σε μια εποχή κατά την οποία η Αθήνα κατέρρεε πολιτικά και κοινωνικά. Με τα έργα του εξέφραζε την πικρία του για την παρακμή και στιγμάτιζε τη διαφθορά. Ασκούσε σκληρή κριτική εναντίον των σοφιστών, των δημαγωγών κ.ά. Είχε πάρα πολλές γνώσεις, γεγονός που διαφαίνεται από τις παραπομπές που έκανε σε πολλά έργα γνωστών και άγνωστων ποιητών. Περιέγραφε την πραγματικότητα με ζωηρότητα και παραστατικότητα, ενώ η λεπτή ειρωνεία και οι ευφυείς υπαινιγμοί μαρτυρούν την ευστροφία του.

Μια ομάδα μαθητών, έπειτα από ένα ναυτικό ατύχημα, ναυαγεί σ’ ένα άγνωστο ερημικό νησί του Ειρηνικού Ωκεανού. Τα παιδιά πρέπει να επιδείξουν γενναιότητα και θάρρος για να επιβιώσουν, κυνηγώντας, ψαρεύοντας και καλλιεργώντας τη γη μόνα τους. Σύντομα όμως δύο γεγονότα θα δοκιμάσουν τις αντοχές τους: από τη μία οι διαφωνίες και οι έριδες που ξεσπούν μεταξύ τους κι από την άλλη μια ομάδα εχθρικών πειρατών που επίσης ναυαγεί στο νησί. Τα παιδιά θα πρέπει να ενωθούν για να αντιμετωπίσουν και να νικήσουν τους πειρατές ελπίζοντας ότι μια μέρα θα επιστρέψουν σπίτι.

Ο δόκτωρ Σάμουελ Φέργκιουσον, συνοδευόμενος από τον υπηρέτη του Τζο και τον Σκωτσέζο φίλο του Ρίτσαρντ Κέννεντυ, θα ξεκινήσει με σκοπό να διασχίσει την αφρικανική ήπειρο με αερόστατο έχοντας κατά νου τους εξής σκοπούς: να ανακαλύψει τις πηγές του Νείλου και να συνδέσει τα εξερευνητικά αποτελέσματα διάσημων εξερευνητών στην Ανατολική Αφρική, τη Σαχάρα και το Τσαντ. Οι πρωταγωνιστές μας θα έρθουν αντιμέτωποι με κάθε λογής περιπέτεια, με αποκορύφωμα μια καθοριστική βλάβη στο αερόστατό τους. Θα καταφέρουν, άραγε, να γλιτώσουν από τις εχθρικές διαθέσεις των ιθαγενών και της ίδιας της φύσης και από τη βλάβη ή θα χαθούν για πάντα;

13 μοναδικά παραμύθια που αντλούν από την Αρβανίτικη παράδοση, και συγκεκριμένα από τα αρβανιτοχώρια των Μυκηνών. Ένα παιχνίδι μιας αληθινής γιαγιάς με την εγγονή της, που περιλαμβάνει παραμύθια και αφηγήσεις που απεκδύονται την πολιτική ορθότητα της σύγχρονης παραμυθολογίας και βουτούν κατευθείαν στα άδυτα νερά της υπαρξιακής αγωνίας, της μαγείας, της μαγγανείας κι άλλων σκοτεινών και ξεχωριστών πτυχών του ανθρώπινου φαινομένου.   Η Κατερίνα Τσούμπα ζει και εργάζεται στην Αθήνα ως Κειμενογράφος.   Η Αμάντα Γκαλάλ είναι εικαστικός. Ζει ανάμεσα σε Παρίσι και Αθήνα και εργάζεται ως Designer.

Η αράχνη ανήκει στη συνομοταξία των Αρθρόποδων και στην τάξη των Αραχνοειδών. Παρόλο που το σώμα της χωρίζεται σε τρία μέρη, δεν είναι έντομο, καθώς αναπνέει με πνεύμονες, έχει οχτώ πόδια αντί έξι και δεν έχει φτερά. Οι αράχνες πλέκουν ιστό για να παγιδεύουν τα έντομα, που αποτελούν την κύρια τροφή τους. Για να παραλύσουν ή να σκοτώσουν τη λεία τους, χύνουν το δηλητήριό τους με τις χηληκεραίες. Λίγα είδη είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο, όπως η ταραντούλα και η μαύρη χήρα, το δηλητήριο των οποίων προκαλεί παράλυση των νεύρων ακόμα και το θάνατο. Η αράχνη, λοιπόν, είναι το ζώο που κινείται στους δρόμους που χαράζει. Όπως κι εμείς. Αράχνη, ιστός, απειλή, παγίδα. Μπλέκεσαι ηθελημένα ή άθελά σου και αυτό γίνεται ένας εφιάλτης. Ή μια περιπέτεια. Ή και τα δύο. Tο φως διαδέχεται το σκοτάδι αλλά ο ιστός είναι πάντα γύρω σου - και η αράχνη πάντα παρούσα. Πολλές φορές θεωρείς ότι έχεις ξεφύγει από την παγίδα, ότι η απειλή που προερχόταν από τον έξω κόσμο δεν υφίσταται πλέον γιατί την απέκρουσες. Πιθανόν ποτέ δεν σου πέρασε από το μυαλό ότι ο ιστός μπορεί να ήταν ένα δημιούργημα δικό σου. Όπως και η αράχνη. Mία κατάσταση κομμένη και ραμμένη να εξυπηρετήσει όλα αυτά που φοβάσαι, που ελπίζεις, που ονειρεύεσαι. Kοιτάζοντάς το από μία απόσταση καταλαβαίνεις πως κάθε πλάσμα που παγιδεύεται στον ιστό έχει δύο επιλογές: να αντιδράσει ή να παραιτηθεί. Kαι ότι και στις δύο, ο νικητής θα είναι η αράχνη. Mέσα σ' αυτό το κλειστοφοβικό πλαίσιο, με μία σαφή ή ασαφή απειλή να καραδοκεί μονίμως στη γωνία, μία παγιδευμένη ψυχή κάνει τις τελευταίες της σπασμωδικές κινήσεις πριν ο ιστός την απορροφήσει και την απαλλάξει από την αγωνία της. Mέσα από τους δαιδάλους που δημιουργεί ένας απειλητικός ιστός και ο δημιουργός του, μία παγωμένη αράχνη, ξετυλίγεται ένα αγωνιώδες παραμύθι, μία εικαστική περιπέτεια που οδηγεί στην καρδιά του τέρατος που όλοι κρύβουμε αλλά και θαυμάζουμε: του τέρατος που αποτελεί την μέγιστη απειλή αλλά και το αναπόφευκτο τέλος. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ Ο Κώστας Παπαγιαννάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969. Ως υπεύθυνος δημιουργικού διαφήμισης έχει βραβευτεί στο Ελληνικό Φεστιβάλ Διαφήμισης, αλλά και σε πολλά διεθνή. Από τις εκδόσεις ΟΞΥ κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του «Θεοί 2» και «Ένα λαϊκό τραγούδι ίσως να ήταν καλύτερο». O Πάρις Κούτσικος γεννήθηκε το 1967, είναι γραφίστας και καλλιτεχνικός υπεύθυνος των εκδόσεων ΟΞΥ.