vivliopoleiopataki

Το πέρασμα. Μέσα από τον σκοτεινό εαυτό. Πώς να βρει κάποιος το κουράγιο να τον διασχίσει; Πώς δεν θα χαθεί μέσα στην απογοήτευση; Πού θα βρει τη δύναμη να αντικρίσει εκείνα που αρνιόταν την ύπαρξή τους; Πώς να αξιοποιήσει τη συνειδητοποίηση ότι έχει ακραία αρνητικά συναισθήματα ακόμη και για τον εαυτό του; Ακόμη και για αγαπημένους ανθρώπους; Ο άνθρωπος δικαιούται να αντιμετωπίζει τα σκοτάδια του δίχως να χάνει την αγάπη για τον εαυτό του. Όχι μια αγάπη γλυκερή που οδηγεί στη δημιουργία ενός ψευδούς εαυτού. Αλλά μια αγάπη αποφασιστική. Μια αγάπη όχι για τις αστοχίες, αλλά για τον ίδιο τον στόχο. Η ψυχική ομορφιά ανοίγει νέους ορίζοντες. Φωτίζει και δεν αποκρύπτει. Εμπνέει και δεν ενοχοποιεί. Αναδεικνύει και δεν καταπιέζει. Σε καλεί να την ανακαλύπτεις.

Ποιος σκάβει το αρχαίο δάσος των Σκουριών στη Χαλκιδική και ψάχνει χρυσό; Ποιος σκότωσε τον μεγαλοβιομήχανο Αλέξανδρο Αθανασιάδη στην Αθήνα, το 1988; Τι έγινε στη μεγάλη απεργία των μεταλλωρύχων της Χαλκιδικής το 1977; Ποιος δικάζει και καταδικάζει τους Χαλκιδικιώτες σήμερα και γιατί; Αυτά και άλλα πολλά, βρίσκουν απάντηση στις Σκουριές, στην πρώτη ολοκληρωμένη προσπάθεια στην Ελλάδα να δημιουργηθεί ένα εθνογραφικό κόμικς. Πρόκειται για ένα νέο και αναπτυσσόμενο είδος επικοινωνίας της εθνογραφικής έρευνας που εφαρμόζουν οι κοινωνικοί επιστήμονες. Ο κομίστας Αποστόλης Ιωάννου και οι εθνογράφοι Λεωνίδας Οικονομάκης και Δημήτρης Δαλάκογλου, παρουσιάζουν και αναλύουν με τη μοναδική σύνθεση εικονογραφικής και εθνογραφικής γραφής τις ιστορίες του Σου-Μου και της συντροφιάς του, στην περιοχή των Σκουριών. Βασισμένες στα δεδομένα που συνέλεξαν στα πλαίσια της έρευνας τους στη Χαλκιδική και στην έρευνα των αρχειακών πηγών για ιστορικά γεγονότα που επηρέασαν τη σύγχρονη Χαλκιδική αλλά και όλη την Ελλάδα, οι Σκουριές διηγούνται μεταξύ άλλων, πως αν τα κόμικς και οι κοινωνικές επιστήμες συνδυαστούν, μπορούν να παράγουν ένα νέο είδος, πέρα από τα παραδοσιακά όρια του κόμικς και της επιστημονικής γραφής.

Στον ανά χείρας τόμο ανθολογούνται δώδεκα από τους πιο σπουδαίους νεότερους ποιητές της Πορτογαλίας. Η ανθολογία επικεντρώνεται στην κρίσιμη, ως προς τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις στη χώρα, αλλά και σημαντική, ως προς την ανάπτυξη της ποιητικής έκφρασης, περίοδο που ακολούθησε τον θάνατο του μεγάλου ανανεωτή της πορτογαλικής λογοτεχνίας, του Φερνάντο Πεσσόα. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται το έργο διάσημων ποιητών και ποιητριών που εμφανίστηκαν στη δεκαετία του 1940, όπως είναι η Sophia de Mello Breyner Andresen, o Jorge de Sena και ο Eugenio de Andrade, αλλά και όσων ανήκουν στις μετέπειτα ποιητικές γενιές, μέχρι και την Επανάσταση των Γαριφάλων το 1974 (Herberto Helder, Luiza Neto Jorge, Antonio Franco Alexandre, Nuno Judice, κ.ά.). Έτσι φωτίζονται οι πιο χαρακτηριστικοί σταθμοί στην εξέλιξη της σύγχρονης πορτογαλικής ποίησης, μέσα από το έργο διακεκριμένων -σε παγκόσμιο επίπεδο- ποιητικών φωνών της χώρας: Στους θεούς αποδίδουμε μιαν ύπαρξη στίλβουσα Ομοούσια με τη θάλασσα τη νεφέλη το δένδρο το φως [...] Αυτήν την ύπαρξη ποθήσαμε για μας τους ίδιους τους ανθρώπους Για τούτο επαναλάβαμε τις τελετουργίες που αποκαθιστούν Την αρχική ουσία-παρουσία των πραγμάτων Τούτο μάς έστρεψε το νου σ' όλες τις μορφές που το λιόφως γνωρίζει Κι όμοια στο σκότος το εσώτερο που μας εγκατοικεί Και μέσ' από το οποίο άφατη ταξιδεύει λαμπρότητα (Sophia de Mello Breyner Andresen) Ο τόμος περιλαμβάνει σύντομη εισαγωγή, διανθισμένη -όπως και το σύνολο του τόμου- με οπτικό υλικό. Τα μεταφρασμένα ποιήματα συνοδεύονται από επίμετρα σχετικά με τους αντίστοιχους ποιητές.

Η ποιητική συλλογή Καμπή πνοής (Atemwende) κατέχει κομβική θέση στο έργο του Paul Celan (1920-1970), καθώς εγκαινιάζει την ύστερη περίοδο της ποίησής του. Συγχρόνως συνιστά μια αναμέτρηση με τη δυτική λογοτεχνική παράδοση από τον Όμηρο μέχρι τον Kafka, αλλά και μια επανεξέταση της έως τότε ποιητικής του. Ο ίδιος σε ένα γράμμα προς τη σύζυγό του, τη ζωγράφο και χαράκτρια Gisele Celan-Lestrange, παρατηρούσε: «Είναι πράγματι ό,τι πιο πυκνό έχω γράψει ίσαμ? εδώ, κι ό,τι πιο ευρύ». Η Καμπή πνοής περιλαμβάνει ποιήματα που γράφτηκαν από τον Σεπτέμβριο του 1963 έως τον Σεπτέμβριο του 1965. Το βιβλίο κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 1967, από τις εκδόσεις Suhrkamp. «Είναι μια ημερομηνία σημαντική στη ζωή μου, γιατί αυτό το βιβλίο, από πολλές απόψεις, και προπαντός από εκείνη της γλώσσας του, σηματοδοτεί μια καμπή (την οποία οι αναγνώστες θα είναι αδύνατο να μην αντιληφθούν)», αναφέρει ο Celan σ’ ένα γράμμα προς τον γιο του Eric. Η ελληνική δίγλωσση έκδοση περιλαμβάνει, εκτός από τα ογδόντα ποιήματα της συλλογής, δώδεκα ανέκδοτα ποιήματα της ίδιας περιόδου, τέσσερα από τα οποία παρουσιάζονται εδώ για πρώτη φορά διεθνώς. Σε παράρτημα αναπαράγονται τα οκτώ χαρακτικά της Gisele Celan-Lestrange, με τα οποία συνδιαλέγεται ο πρώτος κύκλος ποιημάτων της συλλογής. Στην προμετωπίδα του βιβλίου δημοσιεύεται για πρώτη φορά ένα φωτογραφικό πορτρέτο του ποιητή από την ίδια.«Μόλις δημοσιεύθηκαν τα ογδόντα ποιήματα της Atemwende το 1967, έγινε αμέσως αντιληπτό ότι μετέβαλαν τον τρόπο με τον οποίο προσλαμβάνεται η ποίηση τόσο δραστικά όσο οι Illuminations του Rimbaud πριν από έναν σχεδόν αιώνα. Από αυτά γεννήθηκε μια φοβερή ακρίβεια. Σύμφωνα με τη διατύπωση του δυσμετάφραστου τίτλου, η πνοή της γλώσσας, ο μύχιος παλμός που διαπλέκει μια γλώσσα με το βιωμένο συγκείμενο της ιστορίας και της χρήσης της, σημείωσε καμπή στην κατεύθυνσή της. Και από τη στροφή αυτή είναι αδύνατο να υπάρξει πραγματική επιστροφή.» George Steiner, The Times Literary Supplement

Πέραν του ατόμου: Θεωρίες της υποκειμενικότητας μεταξύ των Benn, Buber, Celan και Heidegger, Έτος έκδοσης 2025

Για να γαληνεύει το πνεύμα της Νάρκισσας. Αυτή η λατινική επιγραφή σε μια απόμερη γωνιά του βοτανικού κήπου της πόλης Μονπελλιέ, όπου σύχναζε ο νεαρός φοιτητής της Νομικής Πωλ Βαλερύ, υπήρξε καθοριστική για την ποιητική του ιδιοσυγκρασία. Κατά την παράδοση, η Νάρκισσα, κόρη του Άγγλου ποιητή Edward Young, είχε πεθάνει στο Μονπελλιέ προς το τέλος του 18ου αιώνα, αλλά δεν ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο της πόλης, επειδή ήταν προτεστάντισσα. Έτσι, ο πατέρας της την ενταφίασε νύχτα στον βοτανικό κήπο, υπό το φως της σελήνης, στο σημείο που ο Βαλερύ συνάντησε την επιτύμβια στήλη που τον ενέπνευσε να γράψει ένα σονέτο, τον πρωτόλειο "Νάρκισσο" - το εναυσμα των επόμενων ποιημάτων του με το ίδιο θέμα: Μιλά ο Νάρκισσος, Σπαράγματα του Νάρκισσου, Καντάτα του Νάρκισσου. Ο μύθος επιστρατεύεται εδώ για την ανάδειξη της ποιητικής εμπειρίας - στα νερά του οβιδιακού Νάρκισσου αντανακλάται πλέον ο ποιητής. Ο μύθος του Νάρκισσου είναι επομένως κεντρικής σημασίας στην ποιητική παραγωγή του Βαλερύ και δεν έπαψε να τον απασχολεί καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Τα σχετικά ποιήματα συνιστούν, μάλιστα, κατά δική του ομολογία, ένα είδος ποιητικής αυτοβιογραφίας. Για αυτό και πρώτος ο ίδιος συστέγασε σε έναν τόμο τα ποιήματα Μιλά ο Νάρκισσος και Σπαράγματα του Νάρκισσου, υπογραμμίζοντας έτσι τη μετάβασή του από τον "Νάρκισσο του σώματος" στον "Νάρκισσο της ψυχής" και από τη θολή ποιητική της νεότητάς του στην "καθαρή ποιητική" της Νεαρής Μοίρας και των Σπαραγμάτων. Το παράδειγμα του Βαλερύ ακολουθεί και η ανά χείρας -για πρώτη φορά στα ελληνικά- συναγωγή των διαδοχικών, ομοθεματικών του ποιημάτων, από το λαμπρό ξεκίνημα ως την αποκρυστάλλωση ενός μεγάλου ποιητικού πνεύματος.

Απ' το σχολειό μου έρχομαι: Τα γράμματα στη δημοτική ποίηση, Έτος έκδοσης 2025

Η Νέκυια είναι ένα από τα λαμπρά επιτεύγματα της γερμανικής φιλολογίας του 19ου αιώνα. Με βάση διεξοδική διερεύνηση της ελληνικής και λατινικής γραμματείας, από τα ομηρικά έπη έως τα πονήματα της ύστερης αρχαιότητας, ο Άλμπρεχτ Ντίτεριχ διατύπωσε την άποψη ότι η πρώιμη χριστιανική εσχατολογία δεν βασιζόταν στην ιουδαϊκή παράδοση αλλά σε ορφικές και πυθαγόρειες δοξασίες. Ως οδηγό του αξιοποίησε την Αποκάλυψη του Πέτρου, που μόλις είχε βρεθεί στην Άνω Αίγυπτο. Το σύγγραμμα αυτό, χαμένο ήδη από το τέλος του Βυζαντίου, ήταν δημοφιλές στον κόσμο των πρώτων Χριστιανών, ασκώντας μεγάλη επίδραση στις χριστιανικής αντιλήψεις για τον παράδεισο και την κόλαση. Μολονότι δεν περιελήφθη στον κανόνα της καινής Διαθήκης, διαβαζόταν ως θεόπνευστο για αιώνες και ενέπνευσε τους βυζαντινούς αγιογράφους και υμνογράφους. Οι ισχυρισμοί του Ντίτεριχ για τις καταβολές της χριστιανικής εσχατολογίας προκάλεσαν από την πρώτη στιγμή έντονες συζητήσεις και αντιδράσεις, αλλά oρισμένα πρόσφατα ευρήματα τον επιβεβαιώνουν με έναν τρόπο που ούτε ο ίδιος θα μπορούσε να προβλέψει.

«Μην αφήνεις κενές σελίδες» είναι το συλλογικό έργο όσων συμμετείχαν στο εργαστήρι γραφής του MDA Ελλάς (σωματείο για άτομα με νευρομυϊκές παθήσεις) τη χρονική περίοδο 2022-2025. Περιέχει μια ανθολογία από ό,τι γράψαμε όλοι μαζί κι ο καθένας χωριστά με αφορμή θέματα και συζητήσεις που κάναμε στο εργαστήριο. Παρόλο που για τους περισσότερους από εμάς αυτά ίσως να είναι τα πρώτα κείμενα που αποπειραθήκαμε να γράψουμε, πιστεύουμε πως όσα διαλέξαμε με αγάπη και φροντίδα και βάλαμε σε αυτό το βιβλίο, είναι άξια να διαβαστούν και να τα μοιραστούμε με τους αναγνώστες μας. Το βιβλίο αυτό είναι ένα μήνυμα για το πώς μπορούμε να βάλουμε στο χαρτί όλα αυτά που υπήρχαν μέσα μας για να ειπωθούν. Ένα μήνυμα για το πόσα μπορούμε να καταφέρουμε, αν θελήσουμε και αν βρούμε το κίνητρο. Γιατί αυτό είναι όμορφο στη ζωή, να «μην αφήνεις κενές σελίδες», αλλά να δημιουργείς, όποιες κι αν είναι οι συνθήκες. Δημήτρης Ζάχαρης Νικολέττα Καλαφατσή Χριστίνα Καμπόσου Ειρήνη Καραλή Ariel Leonne Μιχάλης Μπαϊρακτάρης Ζήσια Παρασκευά Αιμιλία Πλατή

O ανά χείρας τόμος επιχειρεί να προσφέρει στον αναγνώστη μια αξιόπιστη μετάφραση και ένα μικρό χρηστικό υπόμνημα του 39ου βιβλίου του Τίτου Λίβιου, το οποίο καλύπτει τα γεγονότα της περιόδου 187-183 π.Χ. Στην Εισαγωγή επιχειρείται μια κατά το δυνατόν εποπτική παρουσίαση των κορυφαίων γεγονότων της εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής της περιόδου αυτής και επίσης η ανάδειξη χαρακτηριστικών στοιχείων της τέχνης του Λίβιου, όπως είναι η επένδυση της αφήγησης των Βακχαναλίων και των άλλων κρίσιμων επεισοδίων με ρητορικές και δραματικές τεχνικές. Το λατινικό κείμενο ακολουθεί την πρόσφατη έκδοση του Yardley (Loeb 2018) με κάποιες αποκλίσεις, οι οποίες σημειώνονται στον Συγκριτικό Πίνακα Γραφών. Η μετάφραση αποπειράται να αποτυπώσει, για πρώτη φορά στη νέα ελληνική, το πυκνό ύφος του Λίβιου και να περισώσει –στο μέτρο του εφικτού-τα γλωσσικά επίπεδα και τις υφολογικές διαβαθμίσεις του λατινικού πρωτοτύπου. Το υπόμνημα είναι επιλεκτικό και περιλαμβάνει πληροφορίες και σχόλια που κρίθηκε ότι θα διευκόλυναν τον αναγνώστη να παρακολουθήσει απρόσκοπτα την ιστοριογραφική αφήγηση. Στο Επίμετρο, σε πρώτη ελληνική μετάφραση επίσης, παρατίθεται το περίφημο «Ψήφισμα της Συγκλήτου περί των Βακχαναλίων», το οποίο σώζεται σε σκληρή επιφάνεια και αποτελεί δείκτη του τρόπου χρήσης των πηγών από τον Λίβιο. Τέλος, έχει ληφθεί ιδιαίτερη μέριμνα για την κατάρτιση ενός εξαντλητικού Ευρετηρίου ονομάτων, το οποίο παρέχει επίσης βασικές πληροφορίες για τους ανθρώπους και τους τόπους που αναφέρονται στο 39ο βιβλίο.

- Οδός Ισαύρων, των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Οδός Βαλτετσίου, η μάχη στο Βαλτέτσι το 1821, οδός Σκουφά, της Φιλικής Εταιρείας. - Μα πώς σου ’ρθε και τα ’μαθες όλα αυτά; Γιατί; - Να σου πω…br> Το καλό του καλού Μια αληθινή ιστορία σε μια καθημερινή κούρσα

Η Κάθριν Ο’Ντελ είναι μια θρυλική φυσιογνωμία του ιρλανδικού θεάτρου. Ξεκίνησε με έναν περιοδεύοντα θίασο και σταδιακά γνώρισε την επιτυχία στο Γουέστ Εντ του Λονδίνου, στο Μπρόντγουεϊ και τελικά στο Χόλιγουντ. Καθώς η κόρη της, η Νόρα, ανατρέχει στην εντυπωσιακή καριέρα και στην μποέμικη ζωή της μητέρας της, αρχίζει να σκαλίζει μυστικά και των δυο τους από χρόνια φυλαγμένα. Κάποια στιγμή, όταν η Κάθριν έβλεπε το άστρο της στο καλλιτεχνικό στερέωμα να σβήνει, οδηγήθηκε σε μια αλλόκοτη εγκληματική πράξη. Η Νόρα, θέλοντας πια να διαφυλάξει την κληρονομιά της διάσημης μητέρας της, επανεξετάζει κάθε ανομολόγητη πτυχή της πορείας της. Παράλληλα, αποκαλύπτει τη δική της ιστορία σεξουαλικής και συναισθηματικής ενηλικίωσης. Με αφορμή το επίπονο παρελθόν δύο γυναικών, δύο θυμάτων κακοποίησης που δεν μίλησαν ποτέ, το βιβλίο αυτό μας ρίχνει στη δίνη μιας άγριας και τρυφερής αγάπης. Με αφήγηση σαρωτική, με ένα ύφος άλλοτε λυρικό κι άλλοτε κοφτερό σαν λεπίδα, η Ανν Ένραϊτ καταθέτει ένα ευφυέστατο μυθιστόρημα για τη φήμη, την εξουσία, τη βία και τη συγκινητική προσπάθεια μιας κόρης να κατανοήσει τις κρυμμένες αλήθειες της μητέρας της.

Οι εξετάσεις Πιστοποίησης των αποφοίτων του Μεταλυκειακού έτους - Τάξη Μαθητείας των ΕΠΑ.Λ. διεξάγονται σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις της αριθμ. 90050/2018 (Β΄ 2007) κοινής απόφασης «Σύστημα πιστοποίησης των αποφοίτων του Μεταλυκειακού Έτους - Τάξης Μαθητείας των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑ.Λ.)», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, η οποία εκδόθηκε βάσει των διατάξεων του ν. 4186/2013 (Α΄ 193) «Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπές διατάξεις», και ιδίως του άρθρου 12, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 8 του άρθρου 66 του ν. 4386/2016 (Α΄ 83) και ισχύει. (από την εισαγωγή του βιβλίου)

"Αυτό είναι παράλογο" "Είναι όλα στο μυαλό σου" "Φαντάζεσαι διάφορα" "Μη γίνεσαι παρανοϊκός/ή" "Πλάκα έκανα!" "Δεν είπα αυτό!" "Υπερβάλλεις" "Αν κάνεις έτσι, δεν μπορώ να σου μιλήσω" Όταν τα λόγια δεν είναι απλές κουβέντες, αλλά εργαλεία αμφισβήτησης. Όταν η πραγματικότητά σου διαστρεβλώνεται στα χέρια κάποιου άλλου. Όταν αρχίζεις να αναρωτιέσαι... μήπως φταις εσύ. To gaslighting είναι μια ύπουλη μορφή συναισθηματικής χειραγώγησης. Αυτός που την ασκεί -συνειδητά ή ασυνείδητα- υπονομεύει συστηματικά τις αντιλήψεις, τις αναμνήσεις και τις πεποιθήσεις του άλλου. Ο στόχος; Να τον κάνει να αμφισβητήσει την ίδια του τη λογική, να νιώσει ανεπαρκής, ευάλωτος, "τρελός". Και, τελικά, δεν προσπαθεί μόνο να τον πείσει ότι χάνει το μυαλό του - αλλά τον κάνει πράγματι να το χάσει. Ο όρος gaslighting καθιερώθηκε από την ταινία του 1944 Gaslight, όπου ένας άντρας αυξομειώνει σταδιακά τα φώτα από τις λάμπες αερίου και πείθει τη γυναίκα του ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει - μέχρι εκείνη να αρχίσει να αμφιβάλλει για την ίδια της την αντίληψη.

Η υγεία δεν είναι μόνο η απουσία ασθένειας, είναι μια συνειδητή κατάσταση ύπαρξης. Το βιβλίο «Συνείδηση Υγείας – Η ίαση ξεκινά από μέσα μας» μάς προσκαλεί σε ένα ταξίδι αυτοπαρατήρησης και προσωπικής αφύπνισης σχετικά με την υγεία μας. Μέσα από επιστημονικά τεκμηριωμένες προσεγγίσεις, φιλοσοφική θεώρηση και βιωματικές πρακτικές, αποκαλύπτει πώς μπορούμε να καλλιεργήσουμε τη συνειδητή σχέση με το σώμα, τον νου και την ψυχή μας. Απευθύνεται σε όλους εκείνους που θέλουν να πάρουν την υγεία τους στα χέρια τους, να βιώσουν πληρότητα και να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με τη ζωή, καθώς και σε ευαισθητοποιημένους επαγγελματίες υγείας, που αναζητούν μια πιο ανθρώπινη, ολιστική και ενσυνείδητη σχέση με τον θεραπευόμενο και τον εαυτό τους. Εστιάζει στη δύναμη της αυτοπαρατήρησης και της αυτοφροντίδας…

Αν ρίξετε μια ματιά στα άστρα σε μια ανέφελη νύχτα θα νιώσετε ότι το σύμπαν είναι αχανές και απρόσιτο, γεμάτο μυστήρια που υπερβαίνουν την αντίληψή μας. Ξέρατε όμως ότι το κλειδί για να ξεσκεπάσουμε τα μυστικά του είναι δίπλα μας, στη φρυγανιέρα που βρίσκεται στην κουζίνα μας; Το σπίτι μας εδώ στη Γη είναι ακατάστατο, ευμετάβλητο και γεμάτο από ανιαρά πράγματα που τα αγγίζουμε και τα πειράζουμε κάθε μέρα χωρίς να το σκεφτόμαστε πολύ. Αλλά αυτό το οικείο περιβάλλον είναι το πιο κατάλληλο μέρος για να περιεργαστεί κανείς αν ενδιαφέρεται για το πώς λειτουργεί το σύμπαν. Στο πολυμεταφρασμένο βιβλίο της Καταιγίδα σε φλιτζάνι, η Helen Czerski μας δίνει όλα τα εργαλεία που χρειαζόμαστε για να αλλάξουμε τον τρόπο που βλέπουμε τα πάντα γύρω μας, συνδέοντας συνηθισμένα αντικείμενα και καθημερινές καταστάσεις, όπως το ψήσιμο του ποπ-κορν, τις κηλίδες του καφέ και τα μαγνητάκια του ψυγείου, με σημαντικές έννοιες όπως η κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή κρίση και τα σύγχρονα ιατρικά τεστ. Μας καθοδηγεί στις αρχές των αερίων ("Οι εκρήξεις στην κουζίνα δεν θεωρούνται εν γένει καλή ιδέα. Αλλά περιστασιακά, μια μικρή έκρηξη μπορεί να μας δώσει κάτι νόστιμο."), στη δύναμη της βαρύτητας (ρίξτε μερικές σταφίδες σε ένα μπουκάλι ανθρακούχο αναψυκτικό και παρακολουθήστε την έκρηξη των φυσαλίδων και τις σταφίδες που συγκρούονται μεταξύ τους καθώς χορεύουν στον πάτο), στις διαφορετικές κλίμακες των μεγεθών (εξηγώντας τη δράση των μορίων νερού στην οποία οφείλεται ο λεκές που αφήνει μια σταγόνα χυμένου καφέ όταν εξατμιστεί), και στις κλίμακες του χρόνου (γιατί παίρνει τόσο χρόνο για να βγει το κέτσαπ από ένα μπουκάλι). Με καθηλωτική γραφή, σε εγκάρδιο και ταυτόχρονα πνευματώδη τόνο, η Czerski μοιράζεται τις εντυπωσιακού εύρους γνώσεις της για να ανασηκώσει από το συνηθισμένο το πέπλο της εξοικείωσης. Μετά από αυτό δεν θα δείτε ποτέ ξανά τη φρυγανιέρα σας με τον ίδιο τρόπο.

O Μάρκος Δεφαράνας (ή Διερέδης) γεννήθηκε στη Ζάκυνθο τα πρώτα χρόνια του 16ου αιώνα και ασχολούνταν επαγγελματικά με τη ναυτιλία και το εμπόριο. Αργότερα έγινε διαπρεπές μέλος της Eλληνικής Kοινότητας της Βενετίας. Ήταν επίσης ο συγγραφέας δύο έμμετρων έργων: το πρώτο, ένα συμπίλημα παλαιότερων ποιημάτων με τίτλο Λόγοι διδακτικοί του πατρός προς τον υιόν, τυπώθηκε στη Βενετία το 1543· το δεύτερο, που εκδίδεται εδώ, αφηγείται τη βιβλική ιστορία της Σωσάννας, που απέρριψε τις ανήθικες προτάσεις δύο γερόντων, κατηγορήθηκε από εκείνους για μοιχεία, και τέλος αποδείχθηκε ότι ήταν αθώα, χάρη στην παρέμβαση του προφήτη Δανιήλ, ο οποίος ήταν ακόμα «παιδί». Η Ιστορία της Σωσάννης του Δεφαράνα, που βασίστηκε σε ιταλικό πρότυπο αλλά με πολλές τροποποιήσεις, τυπώθηκε για πρώτη φορά (απ’ όσο γνωρίζουμε) το 1569 και γνώρισε δεκάδες ανατυπώσεις μέχρι τον 19ο αιώνα. Μάλιστα έγινε, και για τριακόσια χρόνια παρέμεινε, ένα από τα πιο αγαπημένα κείμενα του ελληνικού αναγνωστικού κοινού. Η επιτυχία αυτή οφειλόταν στην επιδέξια απόδοση της υπόθεσης σε ομοιοκατάληκτους δεκαπεντασύλλαβους στίχους και απλή γλώσσα, αλλά και στο γεγονός ότι ο Δεφαράνας εμπλούτισε την ιστορία με στοιχεία αντλημένα από την ελληνική παράδοση, ενισχύοντας ταυτόχρονα το ηθικοδιδακτικό μήνυμά της. Για τον σημερινό αναγνώστη, το έργο εκπροσωπεί τα ήθη και τις προτιμήσεις της εποχής του και αποτελεί γοητευτικό παράδειγμα της πρώιμης νέας ελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας.

Στις δώδεκα ιστορίες που περιλαμβάνονται στο βιβλίο, η Μπάνου Μουστάκ αποδίδει με εξαιρετικό τρόπο την καθημερινότητα γυναικών και κοριτσιών στις μουσουλμανικές κοινότητες της νότιας Ινδίας. Έχοντας αρχικά δημοσιευτεί μεταξύ 1990 και 2023 κι έχοντας επαινεθεί για το λεπταίσθητο και διακριτικό χιούμορ τους, αυτά τα διηγήματα εξεικονίζουν τις εντάσεις εντός της οικογένειας και της κοινωνίας. Μαρτυρούν επίσης τη δημοσιογραφική και δικηγορική πορεία της συγγραφέως, η οποία έχει προασπίσει συστηματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα στην πατρίδα της και έχει διαμαρτυρηθεί ακούραστα για κάθε είδους καταπίεση που ασκείται εκεί λόγω καστών και θρησκείας. Χάρη στο δημώδες και πληθωρικό ύφος της, που είναι ταυτόχρονα συναρπαστικό και συγκινητικό, αλλά και μέσα από τους ήρωές της –τα ζωηρά παιδιά, τις θαρραλέες γιαγιάδες, τους φαιδρούς μαουλουί, τους αγροίκους αδερφούς, τους συχνά δύσμοιρους συζύγους και, πάνω απ’ όλα, τις μανάδες–, η Μουστάκ αναδύεται ως μια εκπληκτική παρατηρήτρια της ατομικής και συλλογικής εμπειρίας. Η πλούσια προφορικότητά της φτάνει σε συναισθηματικά και ψυχικά ύψη που γεννούν τον προβληματισμό. Το Φως της καρδιάς τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Booker 2025.  «Σε δώδεκα ιστορίες –γραμμένες κατά τη διάρκεια τριών δεκαετιών– η Μπάνου Μουστάκ, σημαντική φωνή στη σύγχρονη κάναντα λογοτεχνία, αποτυπώνει τις ζωές εκείνων των ανθρώπων που συχνά βρίσκονται στην περιφέρεια της κοινωνίας: κοριτσιών και γυναικών στις μουσουλμανικές κοινότητες της νότιας Ινδίας. Οι ιστορίες αυτές λένε την αλήθεια στην εξουσία και εξετάζουν τις ρωγμές της κάστας, της τάξης και της θρησκείας, εκθέτοντας παράλληλα την εσωτερική σήψη: διαφθορά, καταπίεση, αδικία, βία. Παρ’ όλα αυτά, η καρδιά του βιβλίου μάς επαναφέρει στις αληθινές, μεγάλες απολαύσεις της ανάγνωσης, με συμπαγή αφήγηση, αλησμόνητους ήρωες, ολοζώντανους διαλόγους, συγκρούσεις, που σιγοβράζουν κάτω από την επιφάνεια, και μια έκπληξη σε κάθε γωνία. Απατηλά απλές, οι ιστορίες αυτές φέρουν τεράστιο συναισθηματικό, ηθικό και κοινωνικοπολιτικό βάρος, προτρέποντάς μας να σκάψουμε βαθύτερα».Η κριτική επιτροπή του Διεθνούς Βραβείου Booker 2025

Η πρόοδος της κοσμολογίας μέσα στον 20ό αιώνα σημείωσε τεράστια άλματα: επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος, Μεγάλη Έκρηξη, µαύρες τρύπες, υπερκαινοφανείς αστέρες και τόσα άλλα. Ωστόσο, η αόρατη σκοτεινή ύλη, που είναι αναγκαία για να εξηγήσουμε την κίνηση των γαλαξιών, η αόρατη σκοτεινή ενέργεια, που είναι αναγκαία για να δικαιολογήσουμε την επιτάχυνση της διαστολής του σύμπαντος, αλλά και οι µαύρες τρύπες, που εξαφανίζουν τη συνήθη ύλη όπως ο ταχυδακτυλουργός εξαφανίζει έναν λαγό μέσα στο καπέλο του, διαμορφώνουν την εικόνα ενός σύμπαντος που αδυνατούμε να το συλλάβουμε, γιατί δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε ολοένα και μεγαλύτερο τµήµα του. Ρίχνοντας φως σε ό,τι προσφυώς ονομάζεται το μαύρο τρίγωνο της άγνοιάς µας, ο συγγραφέας προσπαθεί να εντοπίσει τις προκαταλήψεις που µας κρύβουν ένα τόσο μεγάλο μέρος του σύμπαντος, αναλύοντας μια σειρά από πιθανές αυταπάτες. Υπάρχει, πράγματι, έλλειμμα ύλης στο σύµπαν; Ενδέχεται οι παρατηρήσεις µας να είναι εσφαλμένες; Άραγε βλέπουμε τριδιάστατα ένα διδιάστατο ολογραφικό σύµπαν; Ή μήπως ζούμε μέσα σε μια μαύρη τρύπα συμπαντικών διαστάσεων, σε μια φυσαλίδα-σύµπαν ή σ’ ένα σύµπαν-νησί; Σε τούτο το ιδιαίτερα εύληπτο βιβλίο, ο κορυφαίος αστροφυσικός Νταβίντ Ελμπάζ εξετάζει υπό ένα ολότελα διαφορετικό πρίσμα τα θεμελιώδη ερωτήματα που απασχολούν τη σύγχρονη κοσμολογία.

Η πρόοδος της επιστήμης συμβάλλει στο να απαντηθούν βασικά ερωτήματα για την ανθρώπινη ύπαρξη: Είναι η παρουσία μας σε τούτο τον πλανήτη αποτέλεσμα τύχης; Ή μήπως η πορεία που μας έφερε εδώ ήταν αναπόφευκτη; Πώς προέκυψαν οι μεγάλες αλλαγές στην ιστορία της ζωής; Και, σε επίπεδο DNA, ποιος συνδυασμός γονιδίων διαφοροποιεί έναν βάτραχο από μια πέστροφα, έναν χιμπατζή ή τον άνθρωπο; Σύμφωνα με τον συγγραφέα, αν ξέρεις πώς να ψάξεις, η επιστημονική έρευνα μετατρέπεται σ’ ένα παγκόσμιο κυνήγι θησαυρού για απολιθώματα ψαριών με χέρια, φιδιών με πόδια και πιθήκων με όρθια βάδιση - αρχαίων πλασμάτων που όλα αποκαλύπτουν σημαντικές στιγμές στην πορεία της ζωής στη Γη. Επιπλέον, νέα πειράματα ρίχνουν φως σε μια ιστορία δισεκατομμυρίων ετών, που την έχουν σημαδέψει πλήθος συνεργασίες, ανταγωνισμοί, τροποποιήσεις, «κλοπές» και «πόλεμοι». Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και μέσα στο DNA. Με τους ιούς να το μολύνουν συνεχώς και τα διάφορα τμήματά του να «πολεμούν» μεταξύ τους, το γονιδίωμα κάθε ζωικού κυττάρου διαρκώς αναδιατάσσεται. Ο δυναμισμός αυτός δημιουργεί νέα όργανα και νέους ιστούς, δηλαδή βιολογικές καινοτομίες που μεταμόρφωσαν τον κόσμο. Αν νομίζετε ότι τα φτερά έγιναν για να βοηθήσουν τα ζώα να πετούν ή οι πνεύμονες και τα πόδια για να μπορούν να βαδίζουν στη στεριά, κάνετε μεγάλο λάθος. Η ιστορία της ζωής είναι ένα μακρύ, παράξενο και θαυμαστό ταξίδι δοκιμής και σφάλματος, τύχης και αναπόφευκτου, παρακάμψεων, επαναστάσεων και εφευρέσεων. Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας αφηγείται την πορεία αυτή, αλλά και το πώς καταφέραμε να τη γνωρίσουμε.

Σε μια μικρή επαρχιακή πόλη του Μίνας Ζεράις, η Ροζαλίνα ζει κλεισμένη σε ένα παλιό αρχοντικό. Πρώτος ξεκίνησε να το χτίζει ο εριστικός συνταγματάρχης Λούκας Προκόπιου, για να το συνεχίσει ο πατέρας της, Ζουάου Καπιστράνου Ονόριου Κότα. Αποκομμένη από ολόκληρη την πόλη, η Ροζαλίνα έχει μόνη συντροφιά την Κικίνα, την υπηρέτριά της που δεν έχει λαλιά, και τα σταματημένα ρολόγια του αρχοντικού. Μέχρι που η άφιξη του Ζουζέ Φελισιάνου ή Ζούκα Πασαρίνιου θα μεταμορφώσει για πάντα την επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα της μοναδικής κληρονόμου της οικογένειας Ονόριου Κότα. Το αριστούργημα του Αουτράν Ντοουράντο, μια τραγική, μπαρόκ όπερα με συναρπαστική επιμέλεια λόγου, έχει ενταχθεί στον Κατάλογο Αντιπροσωπευτικών Έργων της Unesco και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα της βραζιλιάνικης λογοτεχνίας του 20ού αιώνα.

Πώς μπορεί ένας ηγέτης να παραμείνει αυθεντικός, εμπνευσμένος και ουσιαστικός στον θόρυβο του ψηφιακού κόσμου; Το βιβλίο «Ηγεσία και Ορθόδοξη Επικοινωνία στον Ψηφιακό Κόσμο» δίνει απαντήσεις. Μέσα από έναν μοναδικό συνδυασμό Ορθόδοξης Θεολογίας, σύγχρονης επικοινωνίας και διοικητικής σκέψης, προσφέρει πρακτικά εργαλεία και πνευματική καθοδήγηση σε όσους επιθυμούν να ηγούνται με ήθος, διάκριση και εσωτερική συνέπεια. Αποτελεί έναν σύγχρονο οδηγό για όσους καλούνται να εμπνέουν, να καθοδηγούν και να επικοινωνούν ουσιαστικά, σε συνθήκες διαρκών αλλαγών και αναδεικνύει τη σημασία της υπεύθυνης ψηφιακής παρουσίας, της εμπνευσμένης καθοδήγησης και της επικοινωνίας που ενώνει… δεν διχάζει. Ένα χρήσιμο ανάγνωσμα για στρατιωτικούς, κληρικούς, εκπαιδευτικούς, στελέχη οργανισμών, φοιτητές και για κάθε σύγχρονο ηγέτη που δεν θέλει απλώς να ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά να τις φωτίζει, προτείνοντας ένα μοντέλο ηγεσίας βασισμένο στην Ορθόδοξη πνευματικότητα, το ήθος και τη διάκριση. Ένα εργαλείο αυτογνωσίας και δράσης για όσους υπηρετούν τον άνθρωπο και το κοινό καλό. Άλλωστε… Ηγεσία δεν σημαίνει εξουσία. Σημαίνει διακονία.

Το απόλυτο σκοτάδι που έσπαζε από τα μισοσβησμένα καντήλια. Η βροχή που συνέχιζε να πέφτει αδιάλειπτα. Οι μαρμάρινοι σταυροί που έριχναν τη σκιά τους στα βρεγμένα μνήματα και πίσω του τα πυκνά φτυαρίσματα που βεβήλωναν τη μακάβρια ηρεμία του χώρου. Ένας φαινομενικά αθώος θάνατος. Η σαγηνευτική αδελφή του νεκρού που τον «καθοδηγεί» να ανακαλύψει την αλήθεια. Μια συμμορία που διακινεί ναρκωτικά και σκορπά τον θάνατο. Η δολοφονία μιας γυναίκας και το μυστήριο με τα πρόσωπα μιας φωτογραφίας. Και ενώ τα κομμάτια του παζλ ενώνονται και η έρευνα πλησιάζει στο τέλος της, συνειδητοποίει ότι τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και ότι πρέπει να σκάψει πιο βαθιά, εκεί που αόρατα νήματα, που δεν είχα καν φανταστεί έως τώρα, καθοδηγούν τις εξελίξεις. Ταυτόχρονα δεν μπορεί να σβήσει απ’ τη μνήμη του ένα όνειρο. Τον χορό μιας άγνωστης γυναίκας με έναν νεκρό άντρα. Η ιστορία ξεδιπλώνεται στο κέντρο της Αθήνας που για ακόμα μια φορά συνταράσσεται από διαδηλώσεις και συγκρούσεις των αναρχικών με τα ΜΑΤ. Στο αστυνομικό τμήμα Εξαρχείων συχνά στο κέντρο των συγκρούσεων, ο αστυνόμος Ακέλλας με την έμπιστη ομάδα του, τον πιστό του υπαστυνόμο Σήφη Μυριοκεφαλιτάκη, την όμορφη ανθυπαστυνόμο Μελίνα που δεν κρύβει τον έρωτά της για τον Ακέλλα, τον αγαθό κοιλιόδουλο αστυφύλακα Προκόπη Μπάμπουρα, τον «μυημένο» από τον συνταξιούχο διαρρήκτη παππού του Κάβουρα -άνθρωπος για «ειδικές» αποστολές- σε ένα τμήμα όπου κανείς δεν θέλει να υπηρετήσει, καταφέρνουν να εξιχνιάσουν εγκλήματα, εκεί που τα πιο εκπαιδευμένα στελέχη της αστυνομίας σηκώνουν ψηλά τα χέρια.

Ξένη μέσα στην ίδια της τη χώρα. Το μυθιστορηματικό ντεμπούτο της γνωστής Τσέχας δημοσιογράφου. Το 1948 η Τσεχοσλοβακία δέχτηκε χιλιάδες πρόσφυγες που εγκατέλειψαν, κάτω από δραματικές συνθήκες, την διχασμένη από τον εμφύλιο πόλεμο Ελλάδα. Στο πρώτο κύμα των προσφύγων φτάνει και η δεκάχρονη Σωτηρία. Δεν γνωρίζει τσεχικά, δεν έχει νέα από τους γονείς της και δεν ξέρει τι θα απογίνει. Τα χρόνια περνούν και στο φόντο της δικής της μοίρας εκτυλίσσεται μια οικογενειακή ιστορία γεμάτη μυστικά και νοσταλγία για την πατρίδα. Θα αντικρίσει άραγε ποτέ η Σωτηρία το ελληνικό πέλαγος; Αν τελικά ταξιδέψει πίσω στην πατρίδα της, θα ανακαλύψει περισσότερα απ’ όσα περίμενε…; Παιδιά Ελλήνων προσφύγων, ζωές μοιρασμένες ανάμεσα σε δύο χώρες. Πώς είναι όταν ένα παιδί βρίσκεται ολομόναχο σε μια μακρινή ξένη γη και δεν καταλαβαίνει καθόλου τι του συνέβη; Αυτό βίωσαν το 1948 χιλιάδες ελληνόπουλα, στα οποία η Τσεχοσλοβακία προσέφερε άσυλο, εκπαίδευση, ζωή. Ανάμεσά τους και δύο μικρά κοριτσάκια, η Σωτηρία και η Κούλα. Πάνω στο νήμα των δικών τους ιστοριών ξεδιπλώνεται μια δυνατή αφήγηση – ένα συγκινητικό ταξίδι στο παρελθόν που ενώνει βαθιά δύο χώρες, την Τσεχία και την Ελλάδα.

Το έπος της Κρήτης μέσα από αψευδείς μαρτυρίες και αδιαμφισβήτητη τεκμηρίωση. Η Μάχη εκείνη πέρασε αμέσως στη σφαίρα της ιστορικής μνήμης με εντυπωσιακό τρόπο και έκτοτε ποτέ δεν μειώθηκε το εύρος και η απήχησή της. Ήταν η συνέχεια ενός συνεπούς πολεμικού αγώνα που επί επτά ολόκληρους μήνες υποχρεώθηκε να δώσει η Ελλάδα μετά την εκ μέρους της απρόκλητη εμπλοκή της στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Η αυτοθυσία ήταν ακόμη πιο προφανής και ήταν θέμα τιμής η διεξαγωγή και αυτής της φάσης του αγώνα που κλήθηκε η χώρα να διεξαγάγει στο τελευταίο εθνικό της έδαφος. Το ορατό αναπόφευκτο αποτέλεσμά του δεν εμπόδισε τους Έλληνες μαχητές να τον συνεχίσουν "με υψίστη προς τον θάνατο περιφρόνηση", όπως ο Χίτλερ μόλις ελάχιστες ημέρες πριν επιτεθεί είχε χαρακτηρίσει το πνεύμα τους. Ο τρίτος πυλώνας του Πολέμου 1940-41, έπειτα από τους θριάμβους στα βορειοηπειρωτικά βουνά με τον ελληνοϊταλικό πόλεμο και την ηρωική αντίσταση κατά της γερμανικής εισβολής στα οχυρά, η Μάχη της Κρήτης, αποτελεί ό,τι αυθεντικότερο έχει να επιδείξει το πνεύμα εθνικής υπεράσπισης βωμών και εστιών. Είναι ο αγώνας που διεξήγαγαν οι Έλληνες στο τελευταίο αδούλωτο τμήμα της χώρας μαζί με τους συμμάχους τους. Το βιβλίο αυτό καλύπτει το επίμαχο θέμα, εστιασμένο στα ιστορικά γεγονότα.

Έχουν περάσει τόσα χρόνια από τότε που οι Αυστραλοί και οι Νεοζηλανδοί, οι οποίοι πολέμησαν στη Μάχη της Κρήτης, άφησαν τις πατρίδες τους για να ενώσουν τις δυνάμεις τους με τους Βρετανούς στρατιώτες που πολεμούσαν στην Ευρώπη. Μέσα από το βιβλίο «Σύννεφα από Μετάξι Ελαιόδεντρα: Ιστορίες από τη Μάχη της Κρήτης» της Αυστραλής συγγραφέως Deborah Wheeler μπορούμε να κατανοήσουμε πως αισθάνονταν κάποιοι απ’ αυτούς τους στρατιώτες που ήρθαν από αυτές τις μακρινές χώρες, τι έζησαν και ποιες ήταν οι εμπειρίες τους στην Ελλάδα, στην Κρήτη και στα στρατόπεδα αιχμαλώτων όπου κάποιοι εγκλείστηκαν. Αντιλαμβανόμαστε πόσο μεγάλη σημασία είχε για αυτούς όταν λάμβαναν μια επιστολή ή ένα δέμα από τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Βλέπουμε πόσο πολύ θρήνησαν τους συντρόφους τους που έπεσαν στη μάχη. Η σφυρηλάτηση αδιάρρηκτων δεσμών, ειδικά με τους Κρητικούς που πολέμησαν με αξιοθαύμαστη αυτοθυσία στο πλάι τους, συχνά με βαριές συνέπειες για τους ίδιους, τις οικογένειές τους και τους φίλους τους. 80 χρόνια μετά, όπως καταδεικνύει το βιβλίο αυτό, οι δεσμοί φιλίας παραμένουν πανίσχυροι και περνάνε από γενιά σε γενιά. Το αποτύπωμα της Μάχης της Κρήτης παραμένει ανεξίτηλο τόσο στην Ελλάδα και ιδιαίτερα, την Κρήτη, όσο και στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία. «Κάνατε τα πάντα για να μάς σώσετε. Εμείς τελειώσαμε, αλλά ο πόλεμος όχι. Για τον λόγο αυτό, σώστε ότι μπορείτε για να βοηθήσετε να νικήσουμε τον πόλεμο αλλού». Αλέξανδρος Κορυζής, τελευταίος πρωθυπουργός της Ελλάδας πριν την έναρξη των μαύρων χρόνων της Κατοχής.

Στα τέλη του 19ου αιώνα εμφανίστηκε ένα νέο φαινόμενο: ο τουρισμός. Μαζί του, θα κάνουν την παρουσία τους μεγάλα ξενοδοχεία, τα οποία στόχευαν αποκλειστικά σε μια πλούσια πελατεία. Αυτή η συγκεντρωμένη πολυτέλεια σε χώρους ανοιχτούς στο κοινό θα προσελκύσει ταχύτατα μια νέα κατηγορία κλεφτών, τους «ποντικούς» των ξενοδοχείων. Παρά την κολακευτική αυτή ονομασία τους, πρόκειται για εγκληματίες υψηλής κλάσης: αν και προέρχονται από εργατικά στρώματα, είναι μορφωμένοι, πολύγλωσσοι και με καθωσπρέπει παρουσία. Ενοικιάζουν ένα δωμάτιο, περνούν τις επόμενες νύχτες ληστεύοντας τους γείτονές τους και μετά αναχωρούν σαν να μην συνέβη τίποτα. Δεν είναι ποτέ βίαιοι, και προσπαθούν να παραμείνουν όσο το δυνατόν πιο απαρατήρητοι. Ο Ζωρζ Οστρόφσκι είναι ένας από αυτούς. Γεννημένος στην Ουκρανία, Ρώσος πολίτης, έδρασε για περίπου σαράντα χρόνια, ιδιαίτερα στη Γερμανία, όπου ήταν γνωστός ως το «Μαύρο Φάντασμα του Κάιζερχοφ», αλλά και στην Αγγλία, την Ιταλία και κυρίως στη Γαλλία. Γνωστός στην ευρωπαϊκή αστυνομία και κάποτε καταζητούμενος από τις διαβόητες «Ταξιαρχίες του Τίγρη», παρέμεινε αξιοσημείωτα διακριτικός, σε σημείο που να μην εμφανίζεται πουθενά στην ιστορία του εγκλήματος. Ωστόσο, επηρέασε βαθιά και συνεχώς τη λαϊκή κουλτούρα του 20ού αιώνα και ήταν η ανώνυμη έμπνευση για τον Αρσέν Λουπέν και τον Φαντομά. Για να του δώσει υπόσταση, ο Γάλλος συγγραφέας Πατρίς Λαζουά (Patrice Lajoye) εντόπισε τα αμυδρά ίχνη που άφησε πίσω του αυτός ο αληθινός χαμαιλέοντας: αστυνομικές αναφορές, εκθέσεις ανακρίσεων, επιστολές και, κυρίως, ένα εκτενές αρχείο από τον τύπο της εποχής.

Η δίψα για ενότητα των διαφορετικών λεξιλογίων και δρόμων σκέψης θυμάμαι ότι με συνόδευε από τη νεότητά μου. Έχει από καιρό γίνει φανερή η επείγουσα ανάγκη για αλληλοκατανόηση των εννοιολογικών συστημάτων ψυχολογίας-ψυχιατρικής και θεολογίας-ποιμαντικής, αφού και τα δύο πασχίζουν να περιγράψουν το ανθρώπινο μυστήριο, όχι σε συνθήκες εργαστηρίου και άνετης ενασχόλησης, αλλά στην καρδιά δραματικών εξελίξεων της καθημερινότητας. Οι εσωτερικές τραγωδίες, αλλά και τα μυστικά έπη, κάθε ψυχής η οποία παλεύει, είτε με τις απρόβλεπτες ταλαντεύσεις της ζωής, είτε με τις οδύνες της ψυχικής διαταραχής, δεν μπορούν να περιμένουν. Οι ιστορικές περιπέτειες και του τόπου μας και της Εκκλησίας μας είναι υπεύθυνες για την έως τώρα καθυστέρηση της συνάντησης. Όμως μπήκαμε στο δεύτερο τέταρτο του εικοστού πρώτου αιώνα, το οποίο σημαίνει ότι τα πατερικά έργα και οι σχολιασμοί τους κυκλοφορούν πλέον επί δεκαετίες, ενώ η πλούσια ψυχολογική και ψυχιατρική γραμματεία αρχίζει να συνειδητοποιεί τα όριά της και να αποποιείται το μονοπώλιό της. Είναι σαφές πως οι καιροί ωρίμασαν. Η επικράτεια των δύο λεξιλογίων, ιδιαίτερα μάλιστα στα σημεία διαλόγου και συνάντησης μεταξύ τους, προσφέρεται ως μια ευκαιρία σπουδής. Για τους κλινικούς, του ιλιγγιώδους βάθους και της απίστευτης πολυπλοκότητας του ανθρώπινου ψυχισμού, εξαιτίας των οποίων καμία ψυχολογική «σχολή», ούτε όλες μαζί, επαρκούν για να τόν εξηγήσουν. Για τους πιστούς και τους κληρικούς, του θείου έργου δια του οποίου απαρτίσθηκε ο άνθρωπος, καθώς και των ενδοκόσμιων ψυχικών πραγματικοτήτων με τις οποίες φανερώνεται. Μέσα από τις κτιστές εκδηλώσεις που σπουδάζουμε υπάρχει η δυνατότητα να αποκαλύπτονται οι λόγοι και οι τρόποι της ανθρώπινης φύσης. Το βιβλίο αυτό αποτελεί για μένα ορόσημο και καταστάλαγμα.

Σε αντίθεση με τις άλλες επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Παραδουνάβιες Ηγεμονίες διατήρησαν τον αποκλειστικά χριστιανικό τους χαρακτήρα καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορία τους. Ως εκ τούτου, η κοσμική ανατολίτικη κουλτούρα (όπως αυτή εκφραζόταν μέσα από αρχιτεκτονήματα όπως τα χάνια, τα χαμάμ, οι κρήνες και τα κιόσκια, ενδύματα όπως το αντερί και ο τζουμπές, καλύμματα κεφαλής όπως το φέσι, το ισλίκι, το καλπάκι, διάφορα οθωμανικά εδέσματα κ.λπ.) εισήχθη στις εκβολές του Δούναβη από τους Έλληνες, οι οποίοι από τη δεύτερη δεκαετία του 18ου αιώνα μέχρι και το 1821 είχαν τόσο τη Βλαχία όσο και τη Μολδαβία υπό την εξουσία τους. Ένα από τα πλέον συναρπαστικά επιτεύγματα αυτού του πολιτισμού είναι τα χαμάμ, τα οποία εδώ ο καθ. Tudor Dinu επαναφέρει στη ζωή, καταφεύγοντας στα λιγοστά σωζόμενα κατάλοιπά τους στη ρουμανική επικράτεια, στα στοιχεία της αρχαιολογικής έρευνας, σε πληροφορίες από τοπικές πηγές και ξένους περιηγητές, σε παρόμοιας φύσης κτήρια που διατηρούνται στις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες, αλλά και σε κομμάτια από τα τότε λουτρικά χρειώδη που βρίσκονται σήμερα καταχωνιασμένα σε αποθήκες μουσείων και ιδιωτικές συλλογές, μακριά από τα μάτια του κοινού. Ταυτόχρονα, ο συγγραφέας μας φανερώνει πώς οι Έλληνες άρχοντες των Ηγεμονιών ανακάλυψαν τα ιαματικά λουτρά της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης, ακολουθώντας τους στις εξορμήσεις που έκαναν στο Κάρλσμπαντ ή στο Μπάντεν-Μπάντεν, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη συμβολή που είχαν στην ανακάλυψη διάσημων μεταλλικών πηγών στα Καρπάθια και στη δημιουργία των πρώτων λουτρών δυτικού τύπου στη Βλαχία και τη Μολδαβία, τη δραστήρια ζωή των οποίων αφηγείται με λεπτομέρειες.

Με αφορμή μια ανώνυμη επιστολή, η Ρεγγίνα κινδυνεύει να χάσει τα παιδιά της. Όλα είχαν ξεκινήσει από μια πρόσκληση, όταν ο Μάρκος τής πρότεινε να τη φιλοξενήσει στο εξοχικό του στην Ύδρα. Εκεί, οικοδέσποινα είναι η Βενέτα, η αινιγματική θεία του, και μαζί της η Φερενίκη, μια γυναίκα-κόμπρα. Στο μαγευτικό περιβάλλον του νησιού, η Ρεγγίνα θα βρεθεί μπροστά σε αναπάντητα ερωτήματα που θα τη φέρουν αντιμέτωπη με την πιο σκοτεινή πλευρά του εαυτού της και όσα συμβούν, θα τη στοιχειώσουν για πολλά χρόνια. Όταν έρθει επιτέλους στη ζωή της ο αληθινός έρωτας, θα μπορέσει άραγε να φανεί αντάξιά του; Μήπως οι σκελετοί που κρύβουμε ζηλότυπα στα ντουλάπια μας εμποδίζουν κάθε μελλοντική ευτυχία; Κάποια στιγμή μπαίνει στην ιστορία κι ένας νεαρός Ιρακινός, γιος του πολέμου. Μια μητέρα που είναι ο στρατός σωτηρίας, νυχτερινά σχολεία και πολυτελή καταστήματα χρυσαφικών, και το χάος ανάμεσα. Τα χρόνια θα κυλήσουν και ίσως φέρουν την εξιλέωση. Πόση σαγήνη και πόση απέχθεια μπορεί να κρύβει μια ένοχη σχέση;

Το φεγγάρι ζει στο Διάστημα. Ο Ρομπ ζει στο Μπρίστολ της Αγγλίας. Στο Φεγγάρι αρέσει να στροβιλίζεται. Αυτό αγαπάει περισσότερο απ' όλα. Στον Ρομπ αρέσει να γράφει και να εικονογραφεί βιβλία — καμιά φορά και τα δύο. Αυτό αγαπάει περισσότερο απ' όλα. Το Φεγγάρι θα ήθελε καινούργιους επισκέπτες. Ο Ρομπ θα ήθελε να πάει κάποια μέρα στο Φεγγάρι. Έως τότε, θα συνεχίσει να φτιάχνει βιβλία, να κάνει ποδήλατο και να παίζει με τα δυο γατιά του. Μπορείς να μάθεις περισσότερα για το Φεγγάρι διαβάζοντας αυτό το βιβλίο. Μπορείς να μάθεις περισσότερα για τον Ρομπ και τις άλλες του δουλειές στον ιστοχώρο του: robhodgson.com

Ο χρόνος αποτελεί για τον άνθρωπο μια δύσκολα προσδιορίσιμη έννοια και εντέλει μια φευγαλέα, άπιαστη οντότητα, την οποία οι επιστήμονες προσπαθούν από πολύ παλιά να μετρήσουν. Κι όμως, παρ’ όλες τις προσπάθειες, παραμένει δύσκολο να περιγράψεις με λόγια πώς διαπερνά την καθημερινή μας ζωή ως μονάδα μέτρησης, πώς καθορίζει τη μακροζωία των ειδών στον πλανήτη ή πώς φωτίζει την ιδέα της αιωνιότητας.Σε τούτο το βιβλίο της, η Μάρσα Μπιόρνερουντ προσεγγίζει το ζήτημα του χρόνου —τη διάρκειά του, τους κύκλους και τον πολύπλευρο χαρακτήρα του— από τη σκοπιά του επιστημονικού της πεδίου, της γεωλογίας. Σύμφωνα με την ίδια, η γεωλογία είναι καθ’ όλα έτοιμη να αντιμετωπίσει τα κρίσιμα φιλοσοφικά ερωτήματα που εγείρονται από την κλιματική αλλαγή, αλλά και να υποδείξει ευεργετικές λύσεις, καθώς είναι απαλλαγμένη από το στοιχείο της «άρνησης του χρόνου» που εγγενώς χαρακτηρίζει τη βιολογία, τη χημεία ή τη φυσική. Η συγγραφέας εισηγείται την ιδέα της χρονοσυνειδητότητας και την αντιπαραβάλλει ιδιοφυώς με την έννοια της διαχρονίας, η οποία γεννά την ψευδαίσθηση της μονιμότητας και μιας αδιέξοδης φιλοδοξίας, που οδηγούν την ανθρωπότητα στην πλάνη ότι η φύση αλλά και ο πλανήτης που μας φιλοξενεί είναι κτήμα μας και όχι πεδίο συνύπαρξης με τα άλλα είδη. Όπως η ίδια χαρακτηριστικά επισημαίνει, «η Γη μάς μιλά κάθε στιγμή: σε κάθε πέτρα, μας φανερώνει μια αρχέγονη αλήθεια ή έναν εμπειρικό κανόνα· και σε κάθε οικοσύστημα, μας προτείνει ένα υπόδειγμα υγιούς οικονομίας». Σε εμάς δεν απομένει παρά να ενηλικιωθούμε και, με βοηθό τον «Άτλαντα του Παρελθόντος», να ανακτήσουμε προς όφελός μας τον χαμένο χρόνο.

O Χρήστος Μαλεβίτσης υπήρξε ο μεγάλος τεχνίτης του φιλοσοφικού δοκιμίου. Με αφορμή τη συμπλήρωση είκοσι χρόνων από τον θάνατό του, οι εκδόσεις Περισπωμένη" κυκλοφορούν, για πρώτη φορά σε αυτοτελή έκδοση, το κείμενό του για την ταινία Kaos" των Αδελφών Taviani. Σε επίμετρο, δύο κείμενα του Χρήστου Μαρσέλλου: α) Θέμα και παραλλαγές, β) Impromptu.

Στο πλαίσιο της νεανικής συντροφιάς του ναού μας αποφασίσαμε να ακολουθήσουμε τα χνάρια της λογοτεχνίας στην αναζήτηση του Θεού, διότι αποτελεί ένα σύμπαν κατάστικτο από τις ανταύγειές του. Γιατί ο, τιδήποτε συνιστά κάλλος, ποιότητα και ευαισθησία δεν μπορεί παρά να αποτελεί δωρεά του Θεού, απείκασμα της παρουσίας του. στον χώρο της λογοτεχνίας συναντιόμαστε με τα σημεία του Θεού. Συναντιόμαστε με εκείνο που λάμπει μέσα στις γραφές του συγγραφέα, γεννώντας μέσα μας μια ανταύγεια κατανόησης βαθιάς, μια έκπληξη, μια παρηγοριά και μια ελπίδα παγκόσμιας μεν εμβέλειας, αλλά τελείως προσωπικής αποδοχής. Ίσως και ο Θεός όμως να αισθάνεται πιο άνετα παραμένοντας στον χώρο και τις γραφές ενός ανένταχτου θρησκευτικά ανθρώπου, ενός λογοτέχνη, για να περνά απαρατήρητος, βαδίζοντας ησύχως και αφανώς στις μύτες των λέξεων και των νοημάτων, παρά στις βαρύγδουπες συγγραφές και τον τρόπο των θρησκευτικών ανθρώπων, που βεβαιώνουν πως ξέρουν, επιμένοντας να στριμώχνουν τον Θεό στις δικές τους αντιλήψεις. Όσοι λευκοφόροι, εννοήτωσαν.

Η πληγή και το τραύμα έχουν πάντα διπλή σημασία. Από τη μια, υποδηλώνουν οδύνη. Από την άλλη, φανερώνουν αγαπητική αιχμαλωσία: «η καρδιά μου είναι πληγωμένη από έρωτα»… Το νόημα πληγώνει, το νόημα θεραπεύει! Το βιβλίο ετούτο περιέχει πολλά σταυροδρόμια. Εκεί συναντώνται η Θεολογία, η Ψυχολογία και η Ψυχανάλυση, η Επιστήμη, η Ποιμαντική, η Λατρεία, χώροι δηλαδή που δε­ξιώνονται και τη διάνοια και την καρδιά. Και μπροστά μας βρίσκεται το στοίχημα της ενότητάς τους. Θεωρία και Πράξη οφείλουν να κρατιούνται από το χέρι προκειμένου να θεραπεύσουν «το μέγα τραύμα, τον άνθρωπον». Κάνουμε Θεολογία επειδή είμαστε πληγωμένοι. Ασκούμε Ποιμα­ντική επειδή είμαστε συνασθενείς. Και μέσα από την ταπεινή διακονία τους γιατρεύεται ο πόνος μας. Άλλοτε διότι αποκτήσαμε πρόσβαση σε νοήματα λυτρωτικά. Άλλοτε επειδή ο ίδιος ο αδελφός μας γίνεται το νόημα… Γεμίσαμε λέξεις χωρίς αντίκρισμα. Δυστυχώς αρκετές φορές θεολογικός στοχασμός και ποιμαντικές πρακτικές διεξάγονται αναίσθητα! Δεν υποψιαζόμαστε ότι κάτω από τις λέξεις και τις έννοιες σπαρταρούν ζωές άλλων. Πληγωμένες από νόημα, πληγωμένες για νόημα… Ο υπότιτλος θα μπορούσε να είναι εξ ίσου δανεισμένος και από την Έμιλυ Ντίκινσον: Οι χειρουργοί ας προσέχουν όταν πιάνουν το νυστέρι! Κάτω απ’ τις λεπτές τομές τους ριγεί η Φταίχτρα –η Ζωή!

Αξία ανθρώπου: Για νόημα και σκοπό στη ζωή μας, 2023